vergi usul kanunu genel tebliği ile e-tebligat sisteminin kapsamı genişletildi. kurumlar vergisi mükellefleri ve ticari, zirai, mesleki kazançları nedeniyle gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükellefleri artık bu sistemin zorunlu parçası. henüz dahil olmayanlar için son tarih 30 kasım 2026, ki bu tarih kulağa uzak gelse de kurumsal dönüşüm projelerinin yarısı son iki haftada tamamlanır, o yüzden şimdiden entegrasyon planı yapmayan yanar. muafiyet tarafında ise 65 yaşını dolduranlar talep etmeleri halinde sistemden çıkabilecek, yüzde 90 ve üzeri engelli kişiler ise doğrudan muaf. yani devlet, dijitalleşmenin kaçınılmazlığını kabul ederken insani istisnaları da kapıda bırakmış.
işin teknik tarafı daha ilginç. e-tebligat, kâğıt tebligatın noter, posta ve zaman maliyetini sıfıra indirme iddiasıyla geliyor; ancak bunun gerçek faydası sisteme entegre olan muhasebe yazılımlarının api katmanında saklı. tebligatın açılma anı, itiraz süresi, okundu bilgisi gibi verilerin doğru zaman damgasıyla kaydedilmesi, sonradan doğacak ihtilaflarda hayat kurtarır. küçük esnaf için ise mesele tamamen farklı: bir e-posta kutusunu bile düzenli kontrol etmeyen bir kuşak, tebligatı görmediğini söyleyerek süre kaçırdığında hukuken hiçbir şey ifade etmeyecek. dijital okuryazarlık, artık vergi uyumunun ön koşulu.
bana kalırsa bu düzenlemenin asıl sınavı, 30 kasım 2026'ya kadar sisteme girecek mükellef sayısı değil; tebligatın açıldığı an ile itiraz süresinin başladığı an arasındaki şeffaflığın nasıl sağlanacağı. mükellef lehine bir "okundu sayılma" standardı getirilmezse, sistem kâğıttan hızlı ama adaletsiz bir yapıya dönüşür. dijitalleşme hız değil, hesap verebilirlik meselesi.