türkiye'deki internet sansürünü ve erişim engellerini yıllardır şeffaf biçimde belgeleyen engelliweb projesinin x hesabı, bugün itibarıyla erişim engeliyle karşılaştı. işin ironik tarafı şu: erişim engellerini kaydeden bir arşivin kendisi engelleniyor. ifade özgürlüğü derneği'nin yürüttüğü proje, hangi sitelere, hangi gerekçeyle, hangi kararla erişim kapatıldığını kamuya açık biçimde listeliyordu. yani sansürün haritasını çıkaran bir ayna, bu kez bizzat o haritanın içine düştü.
olayın teknik tarafı da ayrı bir tartışma konusu. sosyal medya platformlarındaki bir hesabın "engellenmesi" ile bir alan adının dns üzerinden kapatılması hukuken ve teknik olarak aynı şey değil. hesap bazlı kısıtlamalar genelde platformun kendi moderasyon kararıyla ya da bir mahkeme kararının platforma tebliğiyle geliyor; ancak ortada resmi ve somut bir gerekçe sunulmadan yapılan bir kısıtlama varsa, burada şeffaflık tamamen ortadan kalkıyor. hangi madde, hangi karar, hangi gerekçe? bunlar bilinmeden yapılan her müdahale, kamuoyu nezdinde sadece güvensizlik üretir.
bana kalırsa asıl mesele tek bir hesabın kapatılması değil; sansürü belgeleyen mecraların sırayla susturulmasının yarattığı kümülatif etki. bir yanda "erformasyon kirliliğiyle mücadele" söylemi, diğer yanda belgeleme yapan yapıların erişimden kesilmesi. bu tablo, dijital hak savunucularının yıllardır söylediği şeyi doğruluyor: şeffaflık çağrısı yapan ses ne kadar yükselirse, o sesi kısmak için kullanılan yöntemler de o kadar çeşitleniyor. hesap engellenir, arşiv taşınır, yeni hesap açılır, o da engellenir; döngü böyle sürüp gider.