kurtlar vadisi

yıllardır "kurgu gerçeği önceler" diye dalga geçtiğimiz, ama her seferinde altından bir şey çıkan dizidir. Abidin Yerebakan'ın "çektiğimiz sahneler birkaç gün sonra gerçek oluyordu" sözü, Kaşif Kozinoğlu soruşturmasıyla yeniden gündeme gelince insan ister istemez durup düşünüyor: senaryo mu hayatı taklit ediyor, hayat mı senaryoyu? İllüzyon dediğimiz şey bazen perde arkasındaki gerçeğin ta kendisi oluyor; biz de ekran karşısında "bu kadar da olmaz" diyen seyirci olarak kalıyoruz.

kurtlar vadisi, 2003'te başlayıp türkiye'nin en uzun soluklu kült dizisi haline gelen, ama gerçek hayattaki derin devlet tartışmalarının tam ortasına oturmuş bir yapımdır. dizinin kurgusu ile gerçek olaylar arasındaki mesafe o kadar sık bulanıklaştı ki, bu kez silivri cumhuriyet başsavcılığı 2011'de cezaevinde ölen eski mit görevlisi kaşif kozinoğlu soruşturması kapsamında kurtlar vadisi pusu'nun da incelenmesine karar verdi. yani dizi, yayınlandığı dönemde olduğu gibi bugün de soruşturma dosyalarının konusu olmaya devam ediyor.

bu inceleme kararı aslında tek başına bir dizi meselesi değil. kozinoğlu soruşturması yıllardır kapatılmak istenen ama her seferinde başka bir kapıdan geri gelen bir dosya. daha önce belirttiğim gibi (bkz: #U-RuFABR9E_JvA6CMV5B5) dizinin senaryosuna dışarıdan müdahale edildiği iddiasıyla bayram özbek'in tutuklanması ve kozinoğlu soruşturmasında 2012'de verilen takipsizlik kararı, aynı hikâyenin parçaları. şimdi savcılığın diziyi inceleme kararı, o takipsizlik kararının neden şimdi yeniden tartışmaya açıldığı sorusunu akla getiriyor. bir dizinin senaryosunun soruşturma konusu olması kulağa tuhaf gelebilir ama türkiye'de kurtlar vadisi hiçbir zaman sadece bir dizi olmadı; senaryosu, replikleri ve karakterleri üzerinden yürüyen tartışmalar her dönemde gerçek siyasetin gölgesini taşıdı.

geçmişten bugüne bakınca dizinin gündeme gelme biçimleri hep aynı kalıba oturuyor: gerçek bir isim, gerçek bir olay ve ekranda karşılığı olduğu iddia edilen bir kurgu. kozinoğlu dosyasında da benzer bir refleksle diziye bakılıyor. açıkçası bu noktada asıl soru şu: bir yapımı soruşturmanın parçası yapmak, o yapımın anlattığı şeylerin doğruluğunu mu kanıtlar, yoksa sadece o dönemin ruhunu mu belgeler? bana kalırsa ikincisi. kurtlar vadisi, türkiye'nin 2000'ler boyunca derin devletle kurduğu ilişkinin hem aynası hem de en tartışmalı kaydı olarak arşivdeki yerini çoktan aldı.