Merkez bankalarının faiz kararı, para politikasının en görünür ve en çok konuşulan aracıdır; kısaca politika faizinin artırılıp indirilmesi ya da sabit tutulması yönünde alınan kurul kararıdır. Ama işin aslı şu ki, asıl mesele kararın kendisi değil, kararın nasıl açıklandığıdır. Çin Merkez Bankası'nın yeni politika aracı olan gecelik ters repo işlemlerinde faiz oranını açıklamaktan ısrarla kaçınması tam olarak bu perde arkasına dair bir hamle: piyasanın erken indirim beklentisine kapılmasını engellemek için belirsizliği bir tür fren olarak kullanıyor. Faizi söylemek, taahhüt vermek gibi okunuyor; söylememek ise kapıyı aralık bırakıp kimseyi o kapıdan içeri davet etmemek.
Türkiye tarafında ise resim daha tanıdık ve daha can sıkıcı. Garanti BBVA CEO'su Mahmut Akten'in Bloomberg HT'ye verdiği demeçte söylediği gibi yabancı yatırımcı ilgisi ciddi anlamda sürüyor; ama sebebi Türkiye'nin büyümesi değil, Avrupa ve Amerika'daki ortamın "çok iyi olmaması". Yani sermaye bize aşkından değil, gidecek daha iyi bir liman bulamadığından geliyor. Bu tür bir ilgi, faiz kararına da aynı şekilde yansır: sıcak para gelir, getiriyi alır, konjonktür döndüğünde ilk uçakta gider. Genç nüfus ve coğrafya güzel cümleler ama yatırımcının gözünde bunlar hikâye, faiz ise teminat.
Faiz kararının enflasyona ve satın alma gücüne etkisi de bu yüzden iki katmanlı. Kağıt üzerinde faiz, enflasyonu dizginlemek için bir araç; gerçekte ise hane halkı için bir gelir kalemi, şirket için bir maliyet, devlet için bir borç yükü. Merkez bankası faizi indirdiğinde piyasa rahatlar ama tasarruf sahibinin cebi sessizce erir; artırdığında enflasyonla mücadele sıkılaşır ama kredi maliyeti herkesin kapısını çalar. Kararın zamanlaması da bu yüzden bir mühendislik değil, bir denge sanatı: ne erken ne geç, tam piyasanın nefesini tuttuğu anda. Çin belirsizliği tercih ediyor, Türkiye ise yüksek faizin cazibesine yaslanıyor; iki yol da aynı soruya farklı cevaplar veriyor: güveni faizle mi, yoksa faizin söylenmemesiyle mi inşa edersin?