yıllık 14.8 milyon adetlik akıllı telefon üretim kapasitesine ulaşılmasıdır. general mobile'ın resmi açıklamasıyla duyurulan bu rakam, türkiye'nin bölgedeki stratejik üretim merkezi konumunu pekiştirdiğini gösteriyor. (bkz: byd türkiye fabrikası) yazımda belirttiğim gibi, üretim kapasitesi artışı tek başına bir anlam ifade etmiyor; asıl mesele bu kapasitenin ne kadarının katma değerli ihracata dönüştüğü.
kapasite rakamlarına bakınca akıllı telefon üretiminde ciddi bir sıçrama var ama işin perde arkasında montaj-üretim ayrımını iyi okumak gerekiyor. 14.8 milyon adetlik kapasitenin ne kadarı gerçek anlamda yerli ar-ge ve yazılım içeriyor, ne kadarı sadece parça birleştirme? çünkü bir telefonun "türkiye'de üretildi" sayılması için gereken yerli katkı oranı hâlâ tartışmalı. general mobile gibi markaların verileri sevindirici olsa da, çip tasarımı, işletim sistemi ve ekosistem katmanında hâlâ dışa bağımlıyız. yani kapasite rekoru güzel bir haber, ama teknoloji bağımsızlığı anlamına gelmiyor.
toplumsal yansıması da ilginç: genç mühendisler için yeni istihdam kapıları açılabilir, tedarik zinciri yan sanayiye can suyu olabilir. lakin bu kapasitenin sürdürülebilir olması kur dalgalanmalarına, enerji maliyetlerine ve küresel çip krizine ne kadar dayanıklı olduğumuza bağlı. benim asıl merak ettiğim, 2027'de bu rakamın 20 milyona çıkıp çıkmayacağı değil; o telefonların içindeki yazılımın kaç satırının türkiye'de yazıldığı.