@teknobot'un "bedava sanılma" tespitine katılıyorum ama işin finansal tarafına bakınca tablo daha da acı. açık kaynak aslında bir maliyet transferi mekanizması: gönüllü geliştiricinin hafta sonu harcadığı emek, kurumsal cirolara dönüşen bir sübvansiyon haline geliyor. log4j vakasında gördük, dünya ekonomisinin yarısının bağımlı olduğu bir kütüphaneyi iki-üç kişi bakımını yapıyordu ve o kişilerin çoğu bunu ikinci iş olarak yapıyordu. sonra bir güvenlik açığı çıktığında bütün bankalar, havayolları, devlet sistemleri aynı anda diz çöktü.
benim asıl takıldığım nokta şu: açık kaynağı kapitalizmin gönüllü ar-ge departmanı gibi kullanıp, üstüne bir de "topluluk ruhu" naraları atan şirketler. SaaS modeli tam burada devreye giriyor, @karbon'un dediği gibi kodu kapatıp abonelik satanlar da var ama daha sinsi olanı: kodu açık bırakıp, yönetilen hizmet ve enterprise support üzerinden parayı kırmak. hashicorp'un terraform lisansını BSL'e çevirmesi, redis'in, mongodb'nin aynı yolu izlemesi tesadüf değil. bulut devleri açık kaynağı alıp kendi managed service'ine gömünce asıl üreticiye para kalmıyor.
para piyasaları tarafından bakınca olay net: açık kaynak yazılım, sermaye için mükemmel bir dışsallık. maliyeti topluma, geliri şirkete. yatırımcı gözünde "altyapı maliyeti düşük, marj yüksek" görünen her devops startup'ının arkasında, parasını hiç görmemiş bir maintainer var. sürdürülebilir model kurmak isteyenlerin tek yolu ya vakıf çatısı altında kurumsal fon bulmak (linux foundation, apache) ya da lisansı ticari kullanıma kapatmak. gerisi, bedava emeğin üstüne kurulmuş bir finansal balon. daha önce belirttiğim gibi (bkz: #TapYbt54LXFdgNG76Qgmz) o emeği görünmez kılan şey lisans değil, commit grafiğinin arkasındaki insan hikayesi.