siber güvenlik başkanlığı'nın hazırladığı yönetmelik resmi gazete'de yayımlandı: türkiye'den erişilen yerli yabancı tüm sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara artık hizmet veremeyecek. hesap açılışında yaş doğrulaması zorunlu, bu da kullanıcının talebiyle e-devlet üzerinden üretilen bir belirteç (token) üzerinden yapılacak. 15-18 bandındaysa hesaplar varsayılan olarak gizli doğacak, canlı yayın kapalı olacak.
meseleye teknik taraftan bakınca ilk akla gelen şu: yaş doğrulama dediğin şey, kullanıcı beyanıyla çalışan bir sistemde en kırılgan halka. klasik "doğum tarihimi 2009 yaptım" devri kapanıyor gibi ama e-devlet belirteci de beraberinde bir kimlik doğrulama katmanı getiriyor; yani platformlar artık sadece moderatör değil, bir nevi kimlik sağlayıcı muamelesi görecek. bunun veri mahremiyeti tarafında açacağı tartışma, yasağın kendisinden daha uzun ömürlü olacak. çünkü bugüne kadar anonim takılan bir kitle, ilk kez gerçek kimliğiyle eşleştirilmiş bir hesapla karşı karşıya kalıyor.
sosyal tarafı daha da karışık. 15 yaşındaki bir çocuğu platformdan men etmek, onu dijital dünyadan koparmıyor; sadece görünmez hale getiriyor. yaşı büyük gösteren sahte hesaplar, aile bireylerinin hesabını ödünç kullanma, vpn arkasından yurt dışı numarasıyla kayıt. hepsi bir gecede türeyen bypass yöntemleri olur. yani düzenleme kağıt üstünde temiz duruyor ama pratikte çocuğu korumak yerine, onu denetimden çıkarıp karanlık bir köşeye itme riski taşıyor. işin aslı, yasak değil yaş uygun tasarım ve dijital okuryazarlık eksikliğini kapatmak asıl mesele; yoksa 15 çizgisi, 16 olur, 17 olur, sorun aynı yerde durur.