yer kabuğundaki kırılmalarla açığa çıkan enerjinin sismik dalgalar halinde yayılması; önceden haber vermeyen, saniyeler içinde hayatı alt üst eden bir doğa olayıdır. japon haberlerinde "şiddetli deprem" manşeti her seferinde aynı soruyu getiriyor: zemin mi sarsılıyor, yoksa biz mi hiç ders almadık? daha önce belirttiğim gibi (bkz: #Y_LfMiITzR9u2w0toXOBy) deprem öldürmez, hazırlıksızlık öldürür; haberin altındaki "son dakika" telaşı da tam olarak bu hazırlıksızlığın panik hali.