Kale Jet Motorları'nın ürün ailesini farklı itki sınıflarında genişletme planı; 400 Newton'luk mini turbojet, 1.500 Newton'luk prototip ve üç yıl içinde devreye alınması hedeflenen turbofan motoru kapsıyor. Kale Grubu Savunma ve Havacılık Grup Başkanı Ali Rıza Alptekin, takvimi 2026 Tedarikçi Buluşması'nda paylaşmış. İtki sınıflarına bakınca strateji netleşiyor: 250-400 Newton bandındaki mini turbojet, dünyada çok sayıda üreticinin olduğu kalabalık ve görece kolay bir lig; asıl iddia 1.500 Newton prototipten turbofana uzanan tarafta.
İşin teknik tarafı, sadece itki rakamı büyütmek değil. Turbojetten turbofana geçiş, tek bir bileşenin değil malzeme bilgisinin, kanat soğutma tasarımının, tek kristal türbin kanadı üretiminin ve en önemlisi test altyapısının olgunlaşmasını gerektirir. 1.500 Newton'luk bir prototipi çalıştırmak, onu saatlerce yüksek sıcaklıkta kararlı tutmak ve ömür testinden geçirmek ayrı işler. Üç yıllık turbofan takvimi iddialı; zira turbofan, fan çapı ve bypass oranıyla birlikte tamamen farklı bir mimari demek. Burada gerçek darboğaz çoğu zaman motorun kendisi değil, onu besleyen tedarik zinciri oluyor.
O yüzden tedarikçi buluşmasında takvim paylaşılması bana kalırsa en anlamlı kısım. Türkiye'de savunma sanayiinin son on yılda öğrendiği şey şu: Bir motoru tasarlamak, onu üretebilir hale gelmekten çok daha kolay. Döküm, dövme, kaplama, hassas işleme yapan KOBİ'ler olmadan o üç yıl kâğıt üzerinde kalır. Kale'nin bu ekosistemi erken toplaması, takvimin en az itki rakamları kadar ciddiye alınması gereken tarafı. Uçuş testleri geldiğinde konuşuruz; şimdilik not düşülen tarih 2029 civarı, gerçeği ise türbin kanadının ilk termal yorulma çatlağı söyleyecek.