"En Yumuşak Güç: Çocuk Medyası ve Popüler Kültür" adıyla raflardaki yerini alan, Bora Durmuşoğlu'nun kaleme aldığı kitap; yapay zekâ destekli öneri algoritmalarının, lisanslı çizgi dizi evreninin ve dijital platformların modern çocukluğu ekranların çok ötesinde nasıl şekillendirdiğini anlatıyor. İşin özü şu: çocuk artık içeriği seçmiyor, içerik çocuğu seçiyor. Bir çizgi filmin bittiği yerde başlayan o "sıradaki" mekanizması, aslında bir davranış mühendisliği; dil kalıpları, oyun alışkanlıkları ve hatta mahremiyet algısı bu döngünün içinde yoğruluyor.
Başlıktaki en yumuşak güç tamlaması boşuna değil. Zorla dayatılan hiçbir şey çocuğa nüfuz edemez; asıl işleyen şey, fark ettirmeden sarmalayan bu yumuşak ikna. Algoritma bir öğretmen gibi ders vermiyor, sadece "senin için seçtik" diyor. Çocuk da bunu tercih özgürlüğü sanıyor. Yıllardır gördüğüm kadarıyla ebeveynlerin en büyük yanılgısı da burada: ekran süresini dakikayla ölçüp içeriğin ne yaptığını hiç sorgulamamak.
Bana kalırsa bu kitabın asıl değeri, lisanslı karakterlerin ve popüler kültürün çocuk üzerindeki etkisini bir "kötü ekran" paniğine indirgemeden, medya ekonomisi ve insan doğası üzerinden okuması. Çünkü mesele çocuğu ekrandan koparmak değil; onu kendi seçimlerinin farkına vardırmak. Aksi halde dijital mahremiyetini çoktan teslim etmiş bir nesli, sadece daha az ekranla büyütmüş oluruz, o kadar.