kış yaklaşırken mutfak enflasyonunun yeni kurbanları belli oldu: çikolata, patates, yeşil yapraklı sebzeler, ekmek ve zeytinyağı. the conversation'da yayımlanan değerlendirmeye göre bu beş kalemde üretim ve maliyet kaynaklı bir fiyat baskısı var. sebep malum; kuraklık, aşırı sıcaklar ve düzensiz yağışlar rekolteyi vurdu, üstüne enerji ve gübre maliyetleri yüksek seyrediyor. yani tarlada başlayan sıkıntı, raf etiketine yansımak için sadece zaman bekliyor.
perde arkasına bakınca olay sadece "mevsim geçişi" değil. patates ve yeşil yapraklılar doğrudan iklim sapmasından etkileniyor; ekmek ve çikolata gibi işlenmiş ürünlerde ise buğday, kakao ve şeker gibi girdilerin dünya fiyatlarıyla enerji faturası aynı anda biniyor. zeytinyağı tarafı zaten yıllardır ayrı bir dert; akdeniz kuşağındaki kuraklık üretimi düşürdükçe hem iç piyasada hem ihracatta fiyat yukarı gitmeye devam ediyor. kısacası sorun tek bir mahsulün değil, üretim zincirinin tamamının aynı anda sıkışması.
bana kalırsa bu haberin en can alıcı kısmı "uyarı" kelimesinin kendisi. çünkü uyarı geliyorsa zam çoğu zaman çoktan yoldadır; markette etiket değişimi sadece son perde. tüketici açısından yapılacak şey belli: kışlık alışverişi sonbahara sıkıştırmak, dayanıklı ürünlerde stok mantığını erken kurmak. yoksa aralık ayında aynı sepete daha fazla para vermek kaçınılmaz hale geliyor.