savunma sanayiinde son üç yılda ana yüklenicilerin yurt içi firmalara verdiği siparişlerin 20 milyar doları, açık sipariş tutarının ise 13,4 milyar doları aştığı tabloda SSB Başkanı Haluk Görgün'ün yıl sonu için telaffuz ettiği 20 milyar dolarlık sözleşme hedefidir. 15 milyar dolarlık imza çoktan atılmış, geriye kalan 5 milyar dolarlık kısım için takvim daralmış durumda.
Buradaki asıl hikâye rakamların büyüklüğü değil, tedarik zincirinin derinliği. Ana yüklenicilerin 16 bini aşkın yurt içi firmaya sipariş yağdırması, savunma sanayiinin artık birkaç büyük şirketin tekelinde olmaktan çıkıp KOBİ ölçeğinde bir ekosisteme dönüştüğünü gösteriyor. SSB'nin ana yüklenici, alt yüklenici ve KOBİ'leri aynı masaya oturttuğu tedarik zinciri çalıştayının ikincisini düzenlemesi de tam olarak bu geçişin kurumsallaşma çabası. Siparişin tabana yayılması, hem teknoloji transferini hızlandırıyor hem de tek noktaya bağımlılık riskini azaltıyor.
Finans tarafından bakınca işin rengi biraz değişiyor. 13,4 milyar dolarlık açık sipariş, savunma firmalarının bilançolarında görünen ama henüz kasaya girmemiş bir alacak kalemi. Bu ölçekte bir backlog, nakit akışı yönetimi ve finansman maliyeti açısından ciddi bir yük demek; hele yüksek faiz ortamında vadelerin uzaması firmaların işletme sermayesini kemirir. İhracat sözleşmelerinin döviz cinsinden olması bir miktar koruma sağlasa da, alt yüklenicilerin bu zincirden ne kadar sağlıklı besleneceği asıl soru işareti. 20 milyar dolarlık hedef tutar mı, tutar; ama o paranın tedarik zincirinin en altındaki KOBİ'ye kaç günde ulaştığı, bu işin gerçek başarı göstergesi olacak.