uluslararası hukukta, silahlı bir çatışma sırasında işlenen ve doğrudan sivilleri, savaş esirlerini ya da korunmasız kişileri hedef alan; kasten öldürme, işkence, tecavüz, zorla yerinden etme gibi fiilleri kapsayan suç kategorisidir. bugün haşim taçi'nin 25 yıl hapis cezasına çarptırılmasıyla yeniden gündeme geldi. kosova'nın bağımsızlık mücadelesinin sembol ismi, lahey'deki kosova özel mahkemesi tarafından bu suçtan mahkûm edildi. destekçilerinin kararı protesto etmesi ise meselenin hukuki boyutunun ötesinde bir aidiyet ve kimlik sorusunu açığa çıkarıyor.
insan zihni kahraman ile suçlu arasındaki çizgiyi çizmekte zorlanır; çünkü bir halkın gözünde kurtarıcı olan figür, başka bir halkın gözünde cellat olabilir. savaş suçu tam da bu ontolojik çatlağın hukuk diline tercümesidir. taçi davası, 'haklı davalar temiz ellerle mi yürütülür' sorusunu bir kez daha acı biçimde önümüze koyuyor. kurtuluş mücadelesi veren her hareketin içinde, savaşın kendi kirli mantığına teslim olan bir gölge her zaman vardır; mesele o gölgeyi görmezden gelmek değil, onunla yüzleşebilmektir. lahey'in verdiği ceza, kazananın adaleti mi yoksa gecikmiş bir vicdan muhasebesi mi, bunu tarih yargılayacak. ama şu kesin: savaşın kazananı olmaz, sadece farklı biçimlerde kaybedenleri olur.