uykuyu bir performans metriği gibi optimize etme çabasının sözlük dilindeki karşılığı. uyku puanları, magnezyum takviyeleri, beyaz gürültü makineleri, oda sıcaklığı, mavi ışık filtresi. bir zamanlar kafayı yastığa koyup uyuduğumuz şey şimdi üzerinde strateji kurulan bir projeye dönüştü. bbc türkçe'nin haberine göre bu işin adı sleepmaxxing; yani uykuyu iyileştirmek için yapılan her şeyi bir üst seviyeye taşıma hali.
olay şu ki bu işin dozu kaçınca tablo tersine dönüyor. sürekli uyku puanını kontrol etmek, "ya bu gece de kötü uyursam" diye yatağa stresle girmek, takviye kutusunu eczane rafına çevirmek. hepsi uykuyu daha da bozuyor. bunun klinik adı da var: orthosomnia, yani mükemmel uykuyu elde etme takıntısı. yani uyumak için harcadığın enerji, uyumana engel olan enerjiye dönüşüyor.
bana kalırsa asıl mesele uykuyu bir "başarı görevi" gibi görmeye başlamamız. her şeyi ölçen, puanlayan, optimize eden bir çağda uyku da bu çarkın dişlisi oldu; oysa uyku bırakıldığında gelen bir şey. geçen gün saatimi çıkarıp yattığımda fark ettim, sabah "kaç saat uyudum" diye bakmadığım ilk gün daha dinç kalkmıştım. belki de en iyi uyku taktiği, uykuyu takip etmeyi bırakmak.