emekli maaşını taşıyan kişiye bankaların 35 bin liraya varan ödeme vaat ettiği kasım yarışı. ilk bakışta kulağa "emeklinin yüzü güldü" gibi geliyor ama işin aslı biraz daha karışık. o promosyon bedava para değil, üç yıl boyunca maaşını o bankada tutacağına dair imzaladığın bir sözleşmenin peşin ödemesi. yani banka sana bugün 35 bin veriyorsa, yarın senin maaş akışından, otomatik ödemelerinden, kredi kartı harcamalarından o parayı faiziyle geri kazanmayı planlıyor.
peki neden bu kadar agresifler? çünkü emekli maaşı, bankalar için en tatlı mevduat türü: her ay düzenli giren, kolay kolay başka yere kaçmayan, yaşlı sahibinin genelde riskli enstrümanlara bulaşmadığı sabit bir nakit akışı. bir emekliyi kapmak, on yıllarca sürecek bir müşteri ilişkisi kapmak demek. 35 bin lira bir kerelik maliyet, karşılığında yıllarca süren düşük maliyetli fon. tabloyu böyle okuyunca "banka bana neden iyilik yapsın" sorusunun cevabı kendiliğinden çıkıyor.
asıl mesele şu: emekli için bu para gerçekten işe yarıyor mu, yoksa birkaç ay sonra unutulan bir heves mi? promosyonu alan kişi genelde taahhüt süresini, erken çıkışta geri ödeme şartını, ek ödemelerin hangi harcama kalemine bağlandığını okumuyor bile. oysa 35 binin büyük kısmı "maaşını taşı, şu kadar harca, şu ürünü de al" gibi basamaklara yayılmış durumda. yani vaat edilen tavan rakam, çoğu emeklinin hiç ulaşamayacağı bir vitrin fiyatı. bana kalırsa burada kazan-kazan değil, dikkatli okuyan kazan durumu var; imzadan önce taahhüdü ve geri ödeme şartını sormayan, yarın pişman olur.