insanın kararlarının gerçekten kendisine mi ait olduğu sorusuyla, o kararların sonuçlarını ahlaki olarak nasıl yargılayacağımız arasındaki gerilimdir. daha önce belirttiğim gibi (bkz: #MbsdiTeLHALvjxK2VsG7d), özgür irade bir yanılsamaysa, modern etiğin "suç", "sorumluluk" ve "hak ediş" kavramları havada kalır. bugün yapay zeka, genetik müdahale veya otonom silahlar gibi meselelerde "kim sorumlu?" diye sorduğumuzda, aslında felsefenin en kadim açmazını yeniden ısıtıyoruz: fail, eylemin gerçek sahibi mi, yoksa sadece biyolojik ve toplumsal koşullanmanın bir taşıyıcısı mı? işin acı tarafı, bu soruya verilecek her yanıt, hukuktan ahlaka kadar tüm kurumlarımızı ya ayakta tutar ya da yerle bir eder.