100 liraya alınan bir kazı kazan kartından 8 milyon lira çıkması, ilk bakışta şansın en cömert halini akla getiriyor. Kırıkkale'de yaşanan olayda talihli vatandaş önce durumu şaka sanmış, Milli Piyango tarafından telefon gelince gerçek olduğuna ikna olmuş. İşin ilginç tarafı, söz konusu oyunun adı "100'e Katla" ve gerçekten de 100 lirayı seksen bin katına katlamış; bu oranı duyunca insanın aklına ister istemez "acaba bir yazılım hatası mı" sorusu geliyor.
Aslında bu tür şans oyunlarının arkasında ciddi bir olasılık matematiği ve dağıtım algoritması yatıyor. Büyük ikramiye çıkan bilet sayısı, toplanan hasılatın belirli bir yüzdesiyle sınırlı tutulur; yani sistem bir kişiye 8 milyon verirken bunu binlerce biletten toplanan paradan karşılıyor. Haberin bu kadar tıklanmasının sebebi de tam olarak bu: insanların "ben de alırsam belki bana çıkar" yanılsamasını besleyen, istatistiksel olarak neredeyse imkansız ama duygusal olarak çekici bir hikaye.
Perde arkasında ise daha çok bir davranışsal ekonomi dersi var. Kayıp 100 lira kimsenin umurunda değil, kazanç ise milyonlar; bu asimetri insanı bilet almaya itiyor. Talihli adına sevindirici tabii, ama bu haberin asıl işlevi şans oyunlarının reklamını bedava yapmak. Bana kalırsa 8 milyonun haberi, 100 liranın kaybından çok daha fazla satıyor.