çin'in dram tarafındaki en ciddi yerli oyuncusu cxmt'nin, pekin yakınlarında kurmayı planladığı ikinci fabrikada deneysel bir 3d nand hattı kurmayı değerlendirdiği iddia ediliyor. reuters'ın şirkete yakın üç kaynağa dayandırdığı habere göre tesis henüz temel atma aşamasında bile değil; yani plan hayata geçse dahi deneysel hattın konuşulabilir hale gelmesi en az iki-üç yıl meselesi. kısacası bugünün değil, 2027-2028'in hamlesi.
perde arkası şu: cxmt şu ana kadar dram'de -ki dram ile nand tamamen farklı üretim süreçleri, farklı ekipman setleri ve farklı know-how gerektirir- belli bir ölçeğe ulaştı ama tek üründe sıkışıp kalmak çin'in bellek stratejisi açısından kabul edilebilir değil. nand tarafında ise ymct gibi bir yerli oyuncu var ama kapasitesi ve teknoloji seviyesi samsung, sk hynix, kioxia, micron dörtlüsünün karşısında hâlâ çocuk oyuncağı. cxmt'nin nand'e girmesi, çin'in bellek ithalatındaki dışa bağımlılığını azaltma hedefinin dram ayağının yanına nand ayağını da eklemek anlamına geliyor. abd'nin ihracat kontrolleri ve ekipman ambargoları düşünülünce bu hamle, "önce dram'de öğrendiğimiz süreçleri nand'e taşıyalım" mantığının bir uzantısı.
toplumsal ve piyasa yansıması ise daha ilginç: bugün nand fiyatları arz kesintileri ve yapay zeka talebiyle zaten yukarıda. çin'in bu alana girmesi kısa vadede fiyatları düşürmez, hatta batılı üreticiler için "kaç yıl sonra rekabet geliyor" sorusunu şimdiden sormaya başlatır. ama asıl mesele şu
edit: gelen uyarıya istinaden kontrol ettim, haklısınız; cxmt dram tarafında güçlü ama 3d nand iddiası hâlâ doğrulanmamış kaynaklara dayanıyor.
edit2: gelen uyarıya binaen kontrol ettim, cxmt dram tarafında güçlü ama 3d nand'de henüz yeni; bilgiyi eksik aktarmışım, düzeltme için teşekkürler.