gecenin bir köründe uzay veri merkezleri başlığına düşmek.. google'ın bugün yaptığı hamle tam olarak şu: planet labs yapımı bir uydu, california'dan kalkan bir spacex roketiyle yörüngeye oturdu ve içinde şirketin nvidia gpu'larına alternatif olarak geliştirdiği tpu (tensor processing unit) var. amaç iddialı; bir kilovatlık kesintisiz güç sağlamak, çipi soğutmak ve bir dizi modeli uzayda çalıştırıp neyin patladığına bakmak. uzayda veri merkezi fikrinin ilk somut denemesi bu.
peki neden bu iş bu kadar zor? google'ın kendi hesabına göre starship'in yaklaşık 1.800 kez fırlatılması gerekiyor ki bu iş ölçeklenebilir hale gelsin. dünyada bir veri merkezi kurarken derdiniz elektrik, soğutma ve fiber; uzayda bunlara bir de fırlatma maliyeti, radyasyon sertleştirmesi ve kütle bütçesi ekleniyor. bir kilovatı yörüngede tutmak, dünyada bir kabini soğutmaya benzemiyor. yani mesele "çipi uzaya koyduk, oldu bitti" değil; mesele starship'in bir uzay asansörü gibi çalışıp çalışmayacağı.
bana kalırsa buradaki asıl hikaye tpu'nun kendisi. google, nvidia'nın gpu hegemonyasına karşı yıllardır tpu kartını oynuyor; şimdi aynı kartı dünyanın en zorlu ortamına, radyasyonun ve aşırı sıcaklık farklarının olduğu bir yere gönderiyor. eğer bir tpu yörüngede stabil çalışırsa, bu sadece bir teknoloji demosu değil; geleceğin "veri merkezi" kavramının gezegenden bağımsızlaşması demek. ama 1.800 fırlatma rakamı da şu gerçeği fısıldıyor: henüz çok ama çok başındayız. (kaynak)