yapay zeka şirketlerinin artık sadece token ve gpu sayarak büyümediğinin, masaya pipet ve mikroskop koyduğunun göstergesidir. anthropic, san francisco körfez bölgesi'nde nadir hastalıklara odaklanacak fiziksel bir biyoloji laboratuvarı kurmuş. olay şu ki, geleneksel ilaç devlerinin "hasta havuzu küçük, ar-ge maliyeti geri dönmez" diye elinin tersiyle ittiği nadir hastalıklar, bir yapay zeka şirketi için veri cenneti. zira az hasta demek, o hastalığın mekanizmasının hâlâ karanlıkta olması demek; modelin keşfedecek çok şeyi var.
bu hamlenin altında yatan asıl mesele, dil modellerinin bir sonraki sıçramayı internet metinlerinden değil, ıslak laboratuvardan (wet lab) beklediği gerçeği. bugün llm'ler, insanlığın yazılı hafızasını neredeyse sömürdü; taze veri kıtlığı kapıda. anthropic'in kendi deneylerini yapıp hipotezlerini fiziksel olarak sınaması, yani kendi sentetik verisini üretmesi, bu tıkanıklığa karşı stratejik bir kaçış yolu. daha önce (bkz: #Q8a7xtDZ4kGtKRubKv46_) yapay zeka modellerinin veriyle beslenen istatistiksel mimariler olduğunu yazmıştım; işte burada o mimariye kendi ekmeğini pişireceği bir fırın kuruluyor.
ama işin samimiyet testi de burada başlıyor. geçmişte "yapay zeka yavaşlaması" çağrıları yapıp regülasyona direnen sektörün, şimdi kendi laboratuvarında etik kurul ve biyogüvenlik protokollerini nasıl yazacağı merak konusu. ilaç keşfi, test tüpünde patlayan bir hata payını affetmez; burada hallucination sadece kötü bir cevap değil, potansiyel bir biyolojik risk. nadir hastalık hastaları için umut kapısı olabilir, ama aynı laboratuvarın kapısının kime açık olduğu kadar kime kapalı olduğu da konuşulacak. sözlüğün klasiği: kimin verisiyle kimin ilacı sorusu, yine masada kalacak.