tolkien'in 1968'de kaydedilen ve ancak 2019'da tamamı ortaya çıkan son röportajından bbc'nin yayımladığı bölümler, yazarın "iyilik çoğu kez kötülüğe yol açar" cümlesi etrafında dönen o meşhur trajik anlayışını bir kez daha önümüze koyuyor. hobbit'in yayımlanmasından tam 31 yıl sonra verilen bu kayıt, tolkien'in orta dünya'sını sadece bir fantastik kurgu değil, iyiliğin bile yozlaşabileceği bir ahlak laboratuvarı olarak kurduğunu gösteriyor. yüzük'ü yok etme görevi de zaten bu yüzden trajik: çünkü güç, en temiz niyeti bile yavaş yavaş kemiriyor.
işin aslı, tolkien'in savaş sonrası ingiltere'sinde yazdığı bu satırlar, gücün doğasına dair bir uyarı metni gibi okunmalı. frodo'nun yüzüğü taşıyamayıp son anda ona teslim olması, boromir'in iyi niyetle başlayıp yozlaşması, saruman'ın bilgelikten tiranlığa savrulması.. hepsi aynı tezin farklı kanıtları. tolkien'in kendi ağzından duyduğumuzda ise mesele daha net: iyilik diye çıktığın yolda kötülüğe dönüşmek, kötülükten daha tehlikeli, çünkü kendini haklı sanıyorsun.
gandalf'ın bilbo'ya yaptığı teklif gibi: macera gibi görünen şey, aslında bir yıkım daveti.
bbc'nin bu arşivi 2019'da ortaya çıkarması da ayrı bir hikaye; yarım asırlık bir kaydın peşine düşmek, tolkien'in mirasını koruma çabası. peki yazarın kendisi bu teklifi kabul eder miydi? sanmam. o daha çok, teklifi reddedip arka bahçesinde ağaç dikmeyi ve sessizce yazmayı seçen bilbo gibiydi.