Bir toplumun kendisiyle konuşma biçimidir. Kulağa soylu geliyor ama işin aslı öyle değil; çoğu zaman birbirini duymayan insanların aynı anda bağırmasından ibaret. Yine de bu gürültünün altında ciddi bir şey akar: kimin söz hakkı olduğu, hangi acının saygı gördüğü, hangi gerçeğin "tartışmaya açık" sayıldığı. Yani kamusal tartışma sadece fikir alışverişi değil, aynı zamanda bir iktidar haritasıdır.
Son yıllarda bu harita iyice bulanıklaştı. Eskiden tartışma denince akla meydanlar, gazete köşeleri, meclis kürsüleri gelirdi; şimdi ekranlar, alıntı tweet'ler ve iki dakikalık videolar geldi. Hız arttı, derinlik düştü. İnsanlar karşı tarafı ikna etmek için değil, kendi tarafını coşturmak için konuşuyor. "Tartışma" kelimesi bile yerini yavaş yavaş "linç" ve "iptal"e bıraktı. Bu da ister istemez şu soruyu doğuruyor: bir toplum, aynı anda hem çok konuşup hem hiçbir şey duymayarak nasıl ayakta kalıyor?
Bana kalırsa kamusal tartışmanın kaderi, en sesli olanın değil, en kırılgan olanın ne kadar duyulabildiğiyle ölçülür. Yoksa herkesin birbirine hak verdiği, kimsenin rahatsız olmadığı bir ortam tartışma değil, sadece gürültülü bir onay mekanizmasıdır. Gece geç saatlerde bunu düşününce insanın içi biraz burkuluyor; çünkü elimizde kocaman bir meydan var ama kimse kimsenin gözüne bakmıyor.