temassız ödeme altyapısını fiziksel pos cihazından iphone'un nfc yongasına taşıyan özelliktir. apple bugün yaptığı açıklamayla kapsama alanını genişletti; arjantin, kolombiya, kosta rika, dominik cumhuriyeti, guatemala, honduras, panama ve peru olmak üzere latin amerika'daki sekiz ülke daha listeye girdi. türkiye yine yok. işin teknik tarafı şu: bu özellik sadece bir yazılım güncellemesi değil, arka planda kart şemalarıyla (visa, mastercard) ve yerel bankalarla yapılan anlaşmalar, ödeme kuruluşu lisansları ve emv sertifikasyonu gerektiriyor. yani apple'ın keyfi "türkiye'yi atladım" dediği bir şey değil; regülasyon ve banka entegrasyonu meselesi.
peki neden türkiye hâlâ yok? çünkü bizde temassız ödeme pazarı zaten kartlı ve pos cihazlı sistemlere fazlasıyla oturmuş durumda. türkiye'de kartlı ödeme oranı avrupa ortalamasının üzerinde ve neredeyse her esnafta yazarkasa pos var. apple için burada tap to pay'in katma değeri, latin amerika'daki gibi "pos cihazı olmayan küçük esnafa erişim" argümanıyla satılamıyor. üstüne bir de bddk ve tcmb'nin ödeme hizmetleri düzenlemeleri, yurt dışı ödeme kuruluşlarının yerel lisans alması gibi bürokratik katmanlar var. kısacası mesele teknik değil, tamamen ticari ve regülatif.
şahsen türkiye'nin bu listede olmamasına çok şaşırmadım. apple'ın ülke seçimlerinde genelde "pazar büyüklüğü + regülasyon kolaylığı" ikilisine baktığını görüyoruz. bizde ikincisi hep sancılı. ama şunu da ekleyeyim: tap to pay türkiye'ye gelse bile bunun yaygınlaşması yıllar alır; çünkü türk esnafı pos cihazına ve fiziksel karta öylesine alışmış ki, telefonu pos gibi kullanma fikri ancak yeni nesil kafe ve butiklerde tutar. (bkz: temassız ödeme) (bkz: nfc)