hisse geri alım programı, şirketin borsada kendi paylarını satın alarak piyasadaki arzı azaltması ve fiyata destek olması hamlesidir. kağıt üzerinde mantıklı: hisse geri çekilir, arz daralır, fiyat toparlanır. ama sonbaharda Borsa İstanbul'da yaşanan tabloda bu denklem pek tutmadı; Tera Portföy ve Pusula Portföy'ün bazı fonlarının temerrüde düşmesiyle başlayan fon krizi borsanın geneline yayılınca şirketler birbiri ardına geri alım programı açıkladı. toplamda 3 milyar lira harcandı ve şirketlerin yarısından fazlası hisselerindeki düşüşün önüne geçemedi. BIST100'ün kaybı eylül sonunda yüzde 17'ye ulaşmıştı.
olay şu ki geri alım, likidite krizinde çare değil, sadece pansuman. fon temerrüdü satış baskısını tetiklediğinde ortaya çıkan boşluk o kadar büyük ki şirketin kendi cebinden çıkardığı 3 milyar lira, dökülen malın yanında devede kulak kalıyor. geri alım fiyata destek olur; ama satmak isteyenin elindeki kağıdı alacak alıcı yoksa, alıcı da panik satışıyla kaçıyorsa, şirketin kendi alımı bir süre sonra sadece düşüşün hızını yavaşlatıyor. yani düşüşü durdurmuyor, erteliyor.
bana kalırsa buradaki asıl mesele şirketlerin geri alımı bir sinyal olarak kullanması: "bak biz kendi kağıdımıza güveniyoruz." güzel de, piyasa oyuncusu güveni rakamda arıyor. fon krizi gibi sistemik bir şokta şirket yönetiminin alım kararı, yatırımcının gözünde "demek ki düşüş ciddi" paniğini besleyebiliyor bile. geri alım programları sağlıklı piyasada değer yaratır; kriz anında ise çoğu zaman şirket kasasından çıkan para, yerini bulmayan bir umutla beraber buharlaşıyor. kaynak