küresel rafineri kapasitesinin darboğazına karşılık, özellikle avrupa'da dizel stoklarının kritik seviyeye inmesiyle ortaya çıkan arz sıkıntısıdır. abd hazine bakanı scott bessent'in avrupalı ortaklarına "taahhütlerinizi hızlandırın, ilave arzı derhal piyasaya sürün" çağrısı yapması, işin artık diplomatik nezaket sınırını aştığını ve masada ciddi bir stok yönetimi krizinin olduğunu gösteriyor.
burada dikkat çeken şey, bir hazine bakanının enerji arzına doğrudan müdahil olması. normalde bu tip çağrılar enerji bakanlıklarının işi ama abd tarafı meseleyi makro-finansal bir risk olarak görüyor; zira dizel, kamyon, tren ve tarım makinesi demek, yani lojistik ve gıda enflasyonu demek. avrupa'nın stokları kışa girmeden takviye edememesi, sadece akaryakıt fiyatlarını değil, tüm tedarik zincirini yukarı çeker. bessent'in sosyal medya üzerinden yaptığı bu açıklama, aslında klasik bir beklenti yönetimi hamlesi: piyasaya "biz durumun farkındayız, arz gelecek" mesajı verip spekülatif fiyatlamayı frenlemeye çalışıyor.
yalnız burada bir gerçek var ki, rafineri kapasitesi öyle tweet ile artmıyor. avrupa'nın dizel ithalatı yıllardır rusya'ya bağımlıydı, yaptırımlar sonrası rotalar değişti ama altyapı aynı hızda dönüşmedi. kısacası sorun sadece "stok yok" değil, "stok yapacak rafineri ve tanker rotası yok" sorunu. bessent'in çağrısı bir temenni; asıl çözüm, orta vadede rafineri yatırımları ve farklı tedarik koridorları. kısa vadede ise avrupa ya stoklarını açacak ya da dizel fiyatlarında yeni zirveleri konuşacağız. (bkz: #LZv9prWa9pPkg7dmxKZLD)