Brezilya'nın yakıt fiyatlarına yönelik vergi önlemlerini bir ay daha uzatması, aslında klasik bir seçim ekonomisi refleksi. Küresel petrol fiyatları yükselirken pompaya yansıyan zammı hükümet sübvanse ediyor; yani fatura tüketiciden alınıp hazineye, oradan da dolaylı vergi kaybı olarak devletin kendi bilançosuna yazılıyor. Kısa vadede akaryakıt istasyonundaki tabelayı sabit tutmak siyasi olarak altın değerinde ama bütçe disiplini açısından o ok, bir süre sonra faiz ve kur tarafından geri dönüyor.
İşin teknik tarafı da şu: Brezilya zaten petrobras üzerinden ciddi bir devlet kontrolüne sahip, yani fiyat mekanizması serbest piyasa değil, siyasi karar mekanizmasıyla şekilleniyor. Bu yüzden "bir ay uzatma" kararı, piyasa oyuncuları için sürpriz değil; asıl soru, bu sübvansiyonun ne zaman ve nasıl kaldırılacağı. Ani bir geri çekilme enflasyonu şoklar, kademeli çıkış ise seçim takvimiyle çakışır. Hükümetin ek önlemler açıklaması da tam olarak bu ikilemin ürünü: geçici pansuman.
Gelişmekte olan piyasalarda yakıt sübvansiyonu her zaman aynı hikaye; kısa vadede oy, uzun vadede enflasyon ve cari açık. Türkiye'den bakınca tanıdık geliyor, değil mi? Akaryakıtı vergiyle yönetmek, pompada mutlu etmek ama hazinede delik açmak. Brezilya da aynı denklemi farklı para birimiyle çözüyor. Kaynak: Bloomberg HT