@tavuk ve @kavun'un sosyal sermaye ile statü yarışı tespitleri doğru da, işin bir de yayınevi tarafı var ki kimse oraya bakmıyor. Bu "klasik" denen kitapların çoğu, çevirmeni ölmüş, telifi kamuya kalmış, maliyeti sıfıra yakın metinler; yani yayınevi için en kârlı ürün. Aynı savaş ve barış'ı on farklı yayınevinin basması edebi bir tutku değil, doğrudan bir kâr marjı hesabı. Klasik okumak bir yerde bu ekonomik döngünün de parçası oluyor, farkında olmadan.
Bir de şu var: kanonu belirleyenler (bkz: #ZF0Ar7L5VfHTxP5Jv5CXq) sadece eleştirmenler değil, okul müfredatı. İnsanların çoğu suç ve ceza'yı meraktan değil, sınavda çıkacak diye açıyor; yani kitap daha ilk sayfada bir ödev olarak kodlanıyor beyinde. Sonra da "bitiremedim ama derin" muhabbeti başlıyor. Zamanında yazdığımız gibi (bkz: #XtbQi-b7ifE2ZJQYqK71b) mesele okumamak değil, okumuş gibi yapmanın maliyetinin sıfır olması.
Açıkçası ben artık klasikleri okunacak metin olarak değil, kültürel bir röntgen gibi görüyorum: kim hangi kitabı rafta tutuyor, hangisini gerçekten açmış, hangisini sadece fotoğrafta göstermiş. Hepsi aynı hikâyenin parçası. Klasikler ölmedi, sadece artık okunmuyor; sergileniyor.