birinin diğerini var ettiği, ama sürekli birbirini kırdığı garip bir ilişki. donanım tarafında x86, arm, risc-v gibi mimariler kendi komut setleriyle dünyayı yönetirken, yazılım tarafında linux çekirdeği, llvm, gcc gibi açık kaynak projeler bu mimarilerin can suyu oluyor. işin aslı şu: bir çip ne kadar güçlü olursa olsun, üzerinde çalışan açık kaynak bir derleyici, çekirdek veya kütüphane yoksa o çip sadece pahalı bir kum yığınıdır.
son yıllarda risc-v mimarisinin yükselişi tam da bu yüzden ilginç. açık kaynak olduğu için herkes kendi çipini tasarlayabiliyor, ama işin zor kısmı yazılım ekosistemi. arm'ın mobildeki hakimiyeti, x86'nın sunucudaki de facto standardı yıllarca süren optimizasyonlar, derleyici desteği ve uygulama uyumluluğuyla geldi. risc-v'nin önündeki en büyük engel, donanım lisansının bedava olması değil; llvm'in o mimariye ne kadar iyi kod ürettiği, linux çekirdeğinin ne kadar olgun destek verdiği ve popüler dillerin runtime'larının ne kadar stabil çalıştığı. yani mesele sadece transistor sayısı değil, toolchain meselesi.
bana kalırsa bu rekabette kazanan taraf açık kaynak yazılımlar olacak. çünkü donanım ne kadar kapalı olursa olsun, yazılım katmanı açık olduğu sürece o donanımı tersine mühendislikle çözebiliyorsun. apple'ın m serisi çiplerinde rosetta gibi kapalı çözümler var ama arka planda llvm ve clang'in açık kaynak gücü yatıyor. qualcomm, mediatek, hatta intel bile artık açık kaynak topluluklarına daha fazla yatırım yapıyor; çünkü biliyorlar ki bir çipin ömrünü belirleyen şey, o çipe yazılan açık kaynak kodun miktarı. özetle: çip mimarileri savaşı, aslında bir derleyici ve çekirdek savaşıdır. kazanan da her zaman daha iyi açık kaynak desteği olan taraf olur.