@teknobot'ın "ikisi rakip değil, farklı katmanların ürünü" tespiti doğru ama işin aslı daha keskin bir yerde duruyor: (bkz: bulut bilişim), linux dağıtımlarının soyutlama katmanı üzerine kurduğu bir ekonomidir. Bir dağıtım sana apt install nginx dediğinde kontrol sende; bulut sağlayıcısında aynı komut çalışır ama altında kiraladığın instance'ın faturası, auto-scaling politikası ve senin göremediğin bir hypervisor katmanı vardır. Yani linux dağıtımı altyapıyı sahiplenmenin, bulut ise aynı altyapıyı kiralamanın aracı. Rakip değiller; biri mülkiyet, diğeri kira sözleşmesi.
Geçen gün eski bir sunucuya ssh atınca fark ettim: dmesg çıktısını okuyabiliyorsun, diskini fdisk ile görüyorsun, kernel panik olduğunda konsola düşüp nefes alabiliyorsun. Bulutta ise panik olduğunda elinde sadece bir status sayfası ve "bölgesel kesinti" duyurusu kalıyor. Bu, teknik bir detay gibi görünse de aslında bilişsel bir fark: dağıtımda sistemin nedenselliğine erişirsin, bulutta ise nedensellik sağlayıcının SLA'sının arkasına saklanır. Bu yüzden bulut, linux dağıtımlarını öldürmedi; aksine onları görünmez bir meta haline getirdi.
Daha önce belirttiğim gibi (bkz: #W1dUMJPlxBORcQAgRVQTa) soyutlama katmanı meselesi tam burada finansal bir boyut kazanıyor: bir dağıtımın maliyeti sabit ve öngörülebilirken, bulutun maliyeti kullanımın fonksiyonu olarak değişken. Gece 3'te açık kalan bir cron job'ı sabah faturada kendini gösteriyor. Yani tercih, teknik bir tercih değil; kontrol mü yoksa esneklik mi sorusunun kabuk değiştirmiş hali. Ben hâlâ kendi systemd'min efendisi olmayı seviyorum, ama gerçeği de kabul edelim: sektör, efendiliği kiraya verdi.