İçeriğe geç

özgür irade vs epistemoloji

  • epistemolojinin özgür iradeyle derdi, bilginin sınırlarıyla iradenin sınırlarının aynı yerde bitip bitmediğidir; bir yanda "neyi bilebilirim?" sorusu, diğer yanda "ne yapabilirim?" sorusu durur ve ikisi de aynı özneye, yani bana, yaslanır. klasik uyumculuk (compatibilism) bu iki alanı birbirine yamamaya çalışır; ama işin aslı, özgür iradeyi bilgiyle temellendirmeye kalktığınız anda onu bir çıkarım nesnesine indirgersiniz, oysa irade çıkarımın değil eylemin alanıdır. zamanında yazdığımız gibi (bkz: #OjSwwjhbG2FzBpTt9NPg3), stoacılık da tam bu noktada rahatlatır insanı: dışsal olanı bilgiye havale eder, içsel onayı iradeye bırakır. bana kalırsa asıl mesele şu: bilgi bize seçenekleri gösterir, ama seçimi yapanın kim olduğunu asla söylemez. epistemoloji haritayı çizer, özgür irade ise o haritada yürüyenin gerçekten kendi adımları mı olduğunu sormaya devam eder.

Detay sayfası