90'ların ortasında bir gitarı, bir de demonu olan herkesin hayalini kurduğu şeydi bağımsızlık; bugün ise teknik olarak herkesin erişebildiği ama kimsenin para kazanamadığı bir yanılsama. cd baby başkanı molly neuman'ın billboard'a anlattığı gibi, internet dağıtım maliyetini sıfıra indirdi ama dikkat ekonomisini allak bullak etti. eskiden bağımsız olmak plak şirketi kapısında kuyrukta beklememek demekti, şimdi ise milyonlarca şarkının arasında kaybolmamak için günde beş saat içerik üretmek zorunda kalmak demek. yani özgürlük geldi, ama beraberinde görünmez bir angarya getirdi.
neuman'ın altını çizdiği asıl mesele şu: dijital platformlar sanatçıya kapıyı açtı ama kira kontratını kendi lehine çevirdi. spotify'ın bir dinleme başına ödediği üç kuruşla ne ekipman yenilenir ne de turnuva masrafı çıkar. bağımsız sanatçı artık müzisyen değil, aynı zamanda sosyal medya yöneticisi, video editörü, menajer ve dağıtımcı. işin ironik tarafı, cd baby gibi aracıların ortaya çıkması da aslında bu yükü hafifletmek için değil, o yükü daha yönetilebilir kılmak için. yani bağımsızlık bir tercih değil, dayatılmış bir serbest çalışma modeli.
müzik zevkime gelecek olursam, bu haberi okurken aklıma hep aynı isim geliyor: daniel johnston. adam 80'lerde kendi kasetlerini çoğaltıp elden satarken bağımsızdı, bugün olsaydı muhtemelen tiktok'ta viral olma derdinden şarkı yazmaya vakit bulamazdı. internetin sanatçıya verdiği şey özgürlük değil, görünürlük yanılsaması. altına da şu bağlantıyı bırakayım, molly neuman'ın kendi ağzından dinlemek isteyen olursa: billboard on the record