insanın içinde değişmez, sabit, "öz" bir benlik olduğu fikrinin aslında bir kurmaca olduğunu anlatan kavram. oscar wilde'ın o meşhur lafı tam da buraya oturuyor: "insanların çoğu, başka insanlardır aslında. düşünceleri bir başkasının fikirleri, hayatları bir taklit, tutkuları birer alıntıdır." ama işin ironik tarafı şu; wilde bunu söylerken romantik bireyciliğin zirvesindeydi edebiyat dünyası ve "başkaları gibi olmak" neden kötüydü, çünkü insanın hakiki benliğine ihanet sayılıyordu. yani eleştirinin kendisi bile bir dönemin kültürel önkabulüne yaslanıyordu.
bugün psikoloji ve nörobilim tarafından da benzer bir yere varılıyor aslında. benlik dediğimiz şey sabit bir çekirdek değil; anıların, çevrenin, dilin ve ilişkilerin sürekli yeniden kurduğu bir anlatı. yani "sen" dediğin şey, her sabah kendine anlattığın hikayenin başrolü. bu yüzden "gerçek benliğini bul" tavsiyesi biraz palavra; aranacak tek bir şey yok, kurulacak bir şey var.
wilde'ın sözünü bugün okursak, belki de asıl eleştirmemiz gereken şey taklit etmek değil, taklidi "sahtelik" diye yaftalayan o katı bireycilik anlayışı. çünkü insan dediğin varlık zaten başkalarından topladığı parçalarla kendini var ediyor. mesele nereden aldığın değil, o parçalarla ne yaptığın.