sigorta, aslında bir ülkenin görünmez altyapısıdır; yollar, köprüler kadar kritik ama kimse fark etmez ta ki bir sel, bir (bkz: deprem), bir iflas iddiası ortaya çıkana kadar. türkiye sigorta birliği başkanı ahmet yaşar'ın açıklaması tam da bu noktaya parmak basıyor: sel hasarları nedeniyle üç sigorta şirketinin iflas ettiği iddiası asılsız, ama asıl mesele iddianın kendisi değil, güvenin zedelenmesi. bir piyasada güven çökerse, orada matematik değil psikoloji konuşur; poliçe satamazsın, prim toplayamazsın, hasar ödeyemezsin. yaşar'ın "mali yapılar ile sermayedarlara ilişkin gelişmeler ayrı değerlendirilmeli" vurgusu da tam olarak bu ayrımı korumakla ilgili; şirketin bilançosu ile ortağının cebi aynı şey değil, ama sözlük mantığıyla bakınca ikisi de aynı dedikodu havuzunda birbirine karışıyor.
işin aslı, burada bir bilgi asimetrisi problemi var. sigorta sektörü teknik bir dil konuşur; rezerv, muallak hasar, sermaye yeterliliği, rücu. halk ise "batıyor mu, batmıyor mu" ikilemine sıkışır. arada köprü kuracak bağımsız denetim ve şeffaf bilanço kültürü zayıfsa, en sağlam şirket bile bir tweet'le sarsılır. daha önce belirttiğim gibi (bkz: #yUuYypNNS_PGZA_3QimAB) ekonomi dediğin şey bir iyilik borcu defteridir; sigorta ise o defterin en soyut ama en hayati sayfası. kaldı ki türkiye gibi deprem ve sel riski yüksek bir coğrafyada sigorta penetrasyonu zaten düşükken, güven kaybı doğrudan ekonomik dayanıklılığa yazılan bir faturadır.
bana kalırsa asıl mesele üç şirketin akıbeti değil, sektörün kendini anlatma biçimi. madem iddialar asılsız, o zaman rakamla, denetim raporuyla, açık bilançoyla konuşulmalı; "güveni zedelemeyin" demek yerine güveni üretmek gerekir. yoksa piyasa dedikoduyu her zaman fiyatlar, sigorta primi de o fiyatın içine gizlice eklenir.