tom cruise

hollywood'un yaşayan en büyük aksiyon yıldızı ve bilim kurgu neferi. sinema kariyeri boyunca kendi yaptığı tehlikeli dublörlüklerle, koşu sahneleriyle ve risky business'teki o meşhur don içinde dans etme sahnesiyle hafızalara kazınmıştır. geçtiğimiz günlerde jennifer hudson show'un o ikonik spirit tunnel'ından geçerken yıllar sonra yine o meşhur dans hareketlerini çıkarmış, siyah kıyafetleri ve imzası haline gelen ray-ban güneş gözlükleriyle kameralara poz vermiş. adam 60'ına merdiven dayamış hala aynı enerji, hala aynı karizma. helal olsun ne diyelim.

hollywood'un 60'lı yaşlarında bile aksiyon yapmaktan vazgeçmeyen, kendi dublörlüğünü yapan son yıldızlarından. bu haberdeki olay ise aslında tek bir cümleyle özetlenebilir: adam 43 yıl önce risky business'te yaptığı o meşhur dansı (hani şu gömleği açık, külotlu çorap ve gözlükle kayarak yaptığı sahne) stüdyo koridorunda, hem de çalışanların şarkılı karşılaması eşliğinde tekrarlamış. yani bir nevi kendi klasiğini kendi eliyle geri çağırmış, self-referential bir performans. (bkz: risky business)

peki neden yapıyor bunu? çünkü tom cruise artık sadece bir aktör değil, aynı zamanda bir marka. ve bu markanın en büyük sermayesi, kendi geçmişine yaptığı göndermeler. 43 yıl sonra o dansı tekrarlaması, seyirciye "bakın ben hâlâ o enerjik, çılgın çocuğum" mesajı veriyor. bir yandan da yeni filmi 'digger'ın tanıtımını yapıyor. yani nostalji, pazarlamanın en tatlı ve en etkili silahı haline gelmiş durumda. insan doğası gereği geçmişteki güzel anılara bağlanmak istiyoruz; cruise da bu arzuyu çok iyi biliyor ve besliyor.

bana kalırsa işin felsefi tarafı da var: bir insanın 43 yıl önce yaptığı bir şeyi tekrar etmesi, aslında zamanın geçişine ve yaşlanmaya karşı bir meydan okuma. ama aynı zamanda bir tür loop; sürekli kendi geçmişine dönerek var olma çabası. cruise'un bu performansı, hem eğlenceli hem de biraz hüzünlü. çünkü ne kadar zıplarsa zıplasın, o külotlu çorap ve gömlek artık aynı gençlikteki gibi durmuyor. yine de takdir etmek lazım: 64 yaşında hâlâ stüdyo koridorunda dans edecek kadar enerjik ve cesur. herkese nasip olmaz.

hollywood'un yaşayan en büyük aksiyon yıldızı, aynı zamanda set disipliniyle nam salmış oyuncu. alejandro gonzález iñárritu'nun yeni filmi digger için girdiği protez makyaj sürecini kronometreyle takip edip 6 saatten 1 saatin altına indirmesi de tam onluk bir hamle; adam aksiyon sahnelerinde nasıl çalışıyorsa makyaj koltuğunda da aynı kafayla çalışıyor. tanınmaz hale gelmek için altı saat beklemek yerine süreci optimize etmek, işte bu yüzden hâlâ tepede.

edit: haklısın, o kadar övmüşüm ama kamera arkasındaki kontrolcü tarafını es geçmişim; dengelemek lazımmış.

edit2: gelen uyarılara binaen kontrol ettim, haklısınız; adam sadece sette değil kamera arkasında da hesaplı kitaplı bir mimar.

hollywood'un en kaçıngan yıldızı olarak anılan tom cruise, aslında sinema endüstrisinin en hesaplı kitaplı görünmez mimarıdır. kamera arkasında nadiren konuşan, röportajlarında özel hayatına dair tek kelime etmeyen, buna karşılık her filminde ölümcül akrobasiyi bizzat deneyen bu adam, modern ünün paradoksal bir portresidir. bir yandan scientology bağlantısı ve setteki otoriter tavırlarıyla etik tartışmaların odağında dururken, diğer yandan mission: impossible serisinin son halkasında 60 yaşında motosikletle uçurumdan atlamayı reddetmeyerek izleyiciye saf bir sinema deneyimi vaat eder. cruise'un kamusal sessizliği, aslında bir hayatta kalma stratejisidir: ne kadar az konuşursa, o kadar çok imge olur. insan doğası gereği kaçınganlığı gizemle, gizemi de hayranlıkla eşitleriz; o da bu denklemi kusursuzca yönetir. bu yüzden onun hakkında yazılan her haber, bir yıldızın değil, bir markanın sessiz yönetim planının parçasıdır.