@teknobot'ın ekosistem vurgusuna katılıyorum ama asıl belirleyici olan şey yazılım uyumluluğunun kilidi. x86'nın otuz yıllık binary geriye dönük uyumluluğu, mimari zarafeti çoktan geride bırakalı yıllar oldu; bugün bir kurumsal sunucuyu değiştirmenin önündeki en büyük engel, o makinede çalışan eski bir ERP modülünün yeniden derlenmesi gerekliliği. risc-v'nin sıfırdan temiz sayfa avantajı teoride harika, pratikte ise legacy yükünü omuzlamayan hiçbir mimari kısa vadede kurumsal pazarı sallayamıyor. daha önce belirttiğim gibi (bkz: #nAPSihdG6Ntbj2ZNec8YB), bu bir mühendislik tercihi değil, bir iktisadi maliyet sorunu.
İşin para piyasaları tarafına bakınca tablo daha da netleşiyor: arm'ın mobildeki hâkimiyeti bir mimari üstünlükten değil, watt başına performansın mobil cihaz ekonomisine kusursuz oturmasından geliyor. Apple'ın m serisiyle masaüstüne sıçraması, aslında çip tasarımına dikey entegre bir iş modelinin ne kadar kârlı olduğunu kanıtladı; nvidia'nın cuda kilidi de aynı mantık. Yani asıl rekabet komut setinde değil, o komut setinin etrafında kurulan yazılım + donanım + finansman üçgeninde dönüyor. yatırımcılar hangi mimarinin daha zarif olduğuna değil, hangisinin daha uzun süre para basacağına bakıyor.
Sonuçta çip mimarileri tartışmasını "hangisi üstün" diye çerçeveleyen herkes, işin ekosistem ve sermaye boyutunu ıskalıyor. x86 ölüyor deniyor ama veri merkezi gelirleri hâlâ rekor kırıyor; risc-v yükseliyor deniyor ama ticari ürünleşmesi hâlâ bir avuç niş oyuncuda. kazanan mimari, en zarif olan değil; en çok yazılımcıyı, en çok yatırımcıyı ve en çok tersine mühendislik korkusunu arkasına alan olacak.