anthropic'in hisselerinin yüzde 5'ini toplumsal fayda projelerine ayıracağı fon haberi, ilk bakışta bir hayırseverlik hamlesi gibi duruyor ama satır aralarını okuyunca daha ilginç bir yapı çıkıyor: şirket değeri belirlenen eşiğin üzerinde her yüzde 50 arttığında, yönetim kurulu kararıyla fona ilave yüzde 2 hisse aktarılabilecek. yani fon, şirketin büyümesine endeksli bir mekanizmayla besleniyor. bu, klasik bir vakıf modelinden çok, değer artışından otomatik pay alan bir yapı; anthropic büyüdükçe kamu yararına ayrılan pasta da kendiliğinden büyüyor.
geçenlerde anthropic iş gücü raporunu yazarken (bkz: #W855Oor5Z44-Rsd9bjRXz) şirketin kendini nasıl konumlandırdığına dair bir şey dikkatimi çekmişti: ekip kompozisyonu ve yapılan işin türü hızla değişiyor, kurum kendini sürekli yeniden tanımlıyor. bu fon da aynı çizginin devamı gibi. yapay zekanın fiziksel laboratuvara inmesi veri kıtlığına karşı akıllı bir hamleydi demiştim; burada da benzer bir mantık var, sadece laboratuvar yerine toplumsal meşruiyet zemini kuruluyor. hisselerin bir kısmını fona bağlamak, hem regülasyon baskısına karşı bir kalkan hem de "biz sadece kâr peşinde değiliz" mesajının somutlaşmış hali.
ama işin samimiyet tarafı hâlâ havada. fonun hangi projelere, hangi kriterlerle, kimin kararıyla dağıtılacağı açıklanmadıkça yüzde 5 rakamı güzel bir basın bülteni cümlesi olarak kalıyor. hissedar onayına bağlı olması da cabası; yani henüz kesinleşmiş bir taahhüt değil, niyet beyanı. sektörün regülasyon samimiyetsizliği tam da burada test edilecek: değer artışına endeksli bir fon, şirket küçülürse ne olacak? hisse değeri düşerse fon da sessizce erir mi? gece gece bunları düşünüyorum işte, güzel bir hamle ama detaylar gelmeden alkışlamak için erken.