(bkz: çağdaş edebiyat) ile (bkz: distopik romanlar) arasındaki ilişki, sanıldığı gibi bir tür ile bir dönem meselesi değil; aslında ikisi de aynı şeyi yapıyor: yaşadığı çağın otopsisini çıkarıyor. Daha önce belirttiğim gibi (bkz: #WurpTnkzm5-DayZPoC3bD) distopik romanlar geleceği anlatıyormuş gibi yapıp aslında yazarın bugününe ayna tutar; çağdaş edebiyat ise bu aynayı çoğu zaman doğrudan, hatta fazla doğrudan tutar. Fark şurada: distopya, baskıyı metafor üzerinden anlatırken çağdaş edebiyat çoğu kez bunu gündelik hayatın içine gömülmüş, fark edilmeyen bir doku halinde sunar. Yani biri alarm çalıyor, diğeri alarmın çalmadığını anlatıyor.
Zamanında yazdığımız gibi (bkz: #1rxj8dilTsf4Vd-1Kphy_) çağdaş edebiyat artık metnin tek başına bir yazarın zihninden değil, algoritmik bir taslaktan süzülerek çıktığı bir evrede. Bu, distopik romanların klasik kurgusunu da bozuyor: eskiden "büyük baskıcı rejim" vardı, şimdi ise dağıtık bir gözetim var; tek bir kötü adam yok, herkesin gönüllü katıldığı bir veri ekonomisi var. Çağdaş edebiyatın distopyaya en çok yaklaştığı yer de tam burası: artık kurguya gerek kalmıyor, çünkü gerçek zaten distopik. Bu yüzden çağdaş yazarlar ya türün içine sızıyor ya da türü parodileştiriyor; ikisi de aynı çaresizliğin iki yüzü.
Bana kalırsa aradaki asıl gerilim biçimde: distopik roman hâlâ kapalı bir dünya, net bir düşman ve bir son vaat ediyor; çağdaş edebiyat ise açık uçlu, çoğul ve sonu gelmeyen bir anlatıyı tercih ediyor. Okur da artık "sonunda ne olacak" diye değil, "bu metin bana ne yapıyor" diye okuyor. İşte tam bu noktada ikisi birleşiyor: her ikisi de okuru rahatsız etmek, uyandırmak ve belki de en zoru, sorumluluk yüklemek için yazılıyor. Gerçeği söylemek gerekirse, distopya bitti; çünkü artık hepimiz onun içinde yaşıyoruz ve edebiyat bunu fark ettiğinde tür de ölmüş oluyor.