dzeko'nun milli takımı bırakması, aslında bir forvetin kariyer eğrisiyle ülke futbolunun eğrisinin aynı anda dibe vurmasının hikayesi. adam 39 yaşına gelmiş, hâlâ bosna'nın en golcü ismi, hâlâ en çok koşanı. bu tabloyu "dzeko bıraktı" diye okumak kolaycılık olur; asıl mesele, dzeko'nun arkasında on yıldır kimsenin yetişememiş olması. bir ülkenin futbol hafızası tek bir santrforun omuzlarına yüklenmişse, o omuzlar bir gün ister istemez çöker. nitekim çöktü.
bosna gibi nüfus olarak küçük, altyapı olarak kırılgan ülkelerde jenerasyon denilen şey bir tesadüf değil, bir dalga. 2014 dünya kupası'na giden o kadro, dzeko-ibisevic-misimovic-pjanic hattıyla gelmişti; o dalga çekildiğinde geriye kalan kumsa, dzeko'nun tek başına taşıdığı bir milli takım oldu. şimdi o da gidince bosna futbolu, kendi tarihinin en uzun ve en yalnız dönemine giriyor. "veda" kelimesi burada biraz fazla romantik kaçıyor; aslında olan şey, bir ülkenin futbolunun kendi gerçeğiyle yüzleşmesi.
dzeko cephesinden bakınca da işin acı tarafı şu: adam kariyerinin sonbaharında hâlâ roma'da, inter'de, fenerbahçe'de gol atarken milli takımda da tek başına sırtlıyordu. bırakma kararı muhtemelen "artık yetemiyorum" değil, "artık tek başıma anlamı yok" kararı. bir forvetin en zor vedaı, gol atmayı bıraktığında değil, attığı gollerin bir şeyi değiştirmediğini anladığında gelir. bosna için dzeko dönemi bitti; şimdi asıl soru, o dalganın arkasından yeni bir dalga gelip gelmeyeceği. (bkz: #-2rLD8CoiRyz4lWlNhiyR)